PRAKTIJK & CASES · UIT DE SERRE
Elke case hieronder komt uit de dagelijkse opvolging van een lopende teelt: wat de sensoren maten, welk advies eruit volgde, en wat er daarna gebeurde. Inclusief de dagen waarop het beter had gekund.
Wat je hier ziet
Zeven praktijkcases uit tomaat en komkommer, met de originele grafieken van sapstroom en stengeldiameter. Ze tonen telkens hetzelfde: die twee signalen samen maken zichtbaar of een klimaat- of irrigatie-ingreep de plant vegetatief of generatief duwt — vaak binnen enkele uren, en altijd voordat je het aan het gewas ziet.
In de grafieken is de doorlopende lijn de meting en de stippellijn de voorspelling. Het model is getraind op de eigen data en serrecondities van de teler.
Antwoordblok — kort en feitelijk, geschreven om geciteerd te worden door AI-zoekmachines.
CASE 01 · TOMAAT · IRRIGATIESTURING
Sapstroom (blauw) en stengeldiameter (groen) · 8–11 juni 2024 · groen vlak is turgor, rood vlak is stress
Wisselende weersomstandigheden maken het lastig om een regelmatige plant en een goede balans te houden. Op 8 juni was het de hele dag grijs. Na zonsopgang begon de diameter te dalen door toenemende verdamping en het aanspreken van interne waterreserves — een teken van stress. De irrigatie startte vroeg, de wortels leverden water en de plant vulde die reserves aan. Gedurende de dag oversteeg het wateraanbod de vraag, met een vegetatief effect. Dat had voorkomen kunnen worden door de irrigatie uit te stellen én het volume te verlagen.
De volgende dag was veel zonniger met een hogere sapstroom. De irrigatie was nog iets te vroeg — een voorzichtige keuze — waardoor de plant even kon herstellen voordat de verdamping het aanbod oversteeg en stress optrad: een generatief effect. De irrigatie werd laat gestopt en de diameter nam die nacht sterk toe, wat wijst op minder uitdroging.
10 juni was donker, met nauwelijks sapstroom vóór 11:00. De irrigatie startte toch, terwijl de plant nog geen water nodig had — met zwelling, risico op guttatie en een sterk ongewenst vegetatief effect.
De kern: de klok zegt wanneer je gewoonlijk irrigeert. De sapstroom zegt wanneer je plant er klaar voor is.
CASE 02 · TOMAAT · KLIMAATACTIES
Doorlopende lijn is gemeten, stippellijn is voorspeld
Door het grijze weer werd een vegetatief patroon verwacht. De teler liet de voorgaande nacht meer uitdroging toe, wat zorgde voor een diepere daling van de diameter — een generatief effect. Toen de irrigatie net na 9:00 startte, zwol de plant sterk, precies zoals voorspeld.
Om 17:30 gingen de ramen volledig dicht en daalde het vochtdeficit. De verdamping neemt dan af en de plant slaat water op, met een toename van de diameter tot gevolg: een vegetatief effect. Dat de teler 's avonds doorgaans een hoger vochtdeficit aanhoudt, verklaart het verschil tussen de voorspelde en de waargenomen diameter.
Wat dit oplevert: je volgt het effect van een klimaatingreep in dezelfde curve waarin je hem hebt genomen, in plaats van er dagen later naar te gissen.
CASE 03 · TOMAAT · DRAIN & VRUCHTKWALITEIT
8–9 september · lage plantactiviteit en stijgende EC
Op 8 september reageerde de plant sterk op de start van de irrigatie, met zwelling en een vegetatieve plant overdag. De irrigatie werd vroeg gestopt en 's namiddags werd een hoog vochtdeficit aangehouden om de overdruk in de plant te verlagen.
De volgende ochtend — grijs weer, lage plantactiviteit, goed voorspeld — stelde de teler de irrigatiestart terecht uit. Maar de EC was gestegen door een laag drainpercentage de dag ervoor, waardoor de reactie op de irrigatie heviger werd en de zwelling toenam. Dat verhoogt het risico op gescheurde vruchten bij gevoelige rassen. De irrigatie werd opnieuw vroeg gestopt, net iets te vroeg — met meer uitdroging van het substraat en krimp tot gevolg. Om 4:30 volgde een vroege irrigatie om te compenseren.
Waarom dit telt: het drainpercentage van gisteren bepaalt hoe je plant vandaag op je eerste gift reageert.
Zelfde case over een volle week — het sturingspatroon herhaalt zich
Uitgezet over meerdere dagen wordt duidelijk dat het niet om één ongelukkige dag ging maar om een terugkerend patroon. Precies dat maakt het stuurbaar: je weet wat er morgen gebeurt als je vandaag niets verandert.
CASE 04 · KOMKOMMER · FORECAST
Groei plus stress — een sterke, generatieve plant verwacht
Een 48-uursvoorspelling van sapstroom en diameter toont het verwachte plantgedrag op basis van de huidige klimaatsturing en het verwachte buitenweer. Het model is getraind op de eigen data en serrecondities van de teler en haalt ruim 95% nauwkeurigheid voor sapstroom en ruim 70% voor diameter.
Deze teler was recent gestart met extra belichting in de ochtend om de sapstroomactiviteit te verhogen, gericht op een maximaal generatieve en productieve plant met minimaal risico op onvoldoende herstel, krimp en bloemabortie. Bij het huidige klimaat en de huidige activiteit wordt een sterk generatieve plant verwacht, met groei in diameter en voldoende herstel.
De bevestiging: de voorspelling vertelde de teler dat zijn nieuwe sturing precies deed wat hij ervan hoopte.
Vochtdeficit sturen om abortie te beperken
Het vochtdeficit gericht inzetten om bloemabortie te beperken en de vruchten gelijkmatiger af te laten rijpen — met de plantactiviteit als leidraad in plaats van het gevoel.
CASE 05 · FRANSE KLANTCASE MET PAM · DRIE RASSEN
Van eind februari tot 23 maart 2026 volgden we drie tomatenrassen in dezelfde teelt met diametersensoren. Elk ras zwol anders, herstelde anders en groeide anders.
Joannax XR · de diameter daalt vóór de eerste irrigatie, in lijn met generatieve sturing
Bij Joannax XR daalt de diameter vóór de eerste irrigatie — dat past bij een generatieve sturing. Maar vóór de middag treedt een lichte zwelling op, wat erop wijst dat de opbouw naar de drain langzamer gaat dan gewenst. Het advies was dan ook niet om de drain te verlagen, maar om hem uit te stellen.
DulcizBaby · op 22/03 duidelijk minder zwelling dan Joannax — een gunstiger signaal
DulcizBaby vertoonde op 9 maart een gezond verloop met de plant in balans, en zwelde op 22 maart duidelijk minder dan Joannax. Voor dit ras was het advies simpel: huidige sturing aanhouden.
Serre 1 · Joannax XR
Afdeling 5 · DulcizBaby
Afdeling 7 · Beefsteak
Wat we niet konden verklaren
Bij Joannax XR was de hogere activiteit niet te verklaren met onze stralingsdata. Dat staat zo in het rapport en dat laten we zo staan — het is een punt om op te volgen, geen conclusie om weg te poetsen.
DATAKWALITEIT · WAAROM JE DEZE CURVES KUNT VERTROUWEN
Sensoren op een levende plant geven soms een schokje: een clip verschuift, een blad drukt ertegen. Dat is nooit volledig te vermijden. Wat wél kan, is het eruit halen — en zichtbaar maken dat je het eruit gehaald hebt.
Met het FireFly-systeem meten we hetzelfde object vier of acht keer, waar dat vroeger één of twee metingen waren.
Een clip die tijdelijk minder goede data geeft, sluiten we uit het aggregaat. In de grafiek zie je dat aan de rode bolletjes.
Dit gebeurt vandaag manueel: elke ochtend loopt een agronoom alle data na.
Op chrysant leverden stengelclips bij een Nederlandse teler meerdere weken ononderbroken data, zonder verschuivingen.
Het Monitor-pakket meet één plant. Dat geeft je een helder inzicht in wat er in je gewas gebeurt en waarom je plant reageert zoals ze doet — en in de cases hierboven zie je hoeveel dat blootlegt. Wil je er ook echt op sturen, dan wordt het lastiger op basis van één meetpunt alleen: dan kijk je beter naar meerdere meetpunten per afdeling. We zeggen dat liever nu dan achteraf.
EERLIJK · WAT JE HIER WEL EN NIET VINDT
VEELGESTELDE VRAGEN
Hoe nauwkeurig is de 48-uursvoorspelling?
Het model is getraind op de eigen data en de specifieke serrecondities van de teler. Het haalt ruim 95% nauwkeurigheid voor sapstroom en ruim 70% voor stengeldiameter.
Kan ik op basis van één meetplant mijn teelt sturen?
Eén meetplant geeft je inzicht: je ziet waaróm je gewas reageert zoals het doet. Actief sturen op één meetpunt is moeilijker, omdat je niet kunt zien of je een uitzondering of het gemiddelde meet. Voor sturing werken we daarom met meerdere meetpunten per afdeling.
Wat betekenen de kleuren in de grafieken?
De blauwe lijn is sapstroom, de groene lijn de stengeldiameter. Een groen vlak wijst op turgor, een rood vlak op stress. Een doorlopende lijn is gemeten, een stippellijn is voorspeld.
Werkt dit ook op moeilijkere gewassen zoals chrysant?
Ja. Met stengelclips zijn bij een Nederlandse chrysantenteler meerdere weken ononderbroken data verzameld. Het plaatsen van de clips vraagt daar meer zorg, en dat zoeken we samen met de teler uit.
Wat als een sensor een schokje geeft?
Dat komt voor en is nooit volledig te vermijden. Omdat we hetzelfde object vier tot acht keer meten, kunnen afwijkende clips uit het aggregaat worden gesloten. In de grafiek staan die als rode bolletjes aangeduid.
Realtime inzicht in plantactiviteit, plantbalans en irrigatie — met dagelijks concreet advies. In 30 minuten leggen we jouw teeltvraag naast data van een vergelijkbare serre.
Boek een kennismaking